Có lẽ ai trong đời cũng từng nghe qua lời khuyên rằng “Hãy chọn một công việc bạn yêu thích và bạn sẽ không bao giờ phải làm việc một ngày nào trong đời.” Đây là một câu nói nổi tiếng của Khổng Tử được truyền từ đời này sang đời khác, và cho dù là ở thời điểm hiện tại lời khuyên này vẫn được xem như là kim chỉ nam của nhiều người. 

Thế nhưng không phải ai cũng có thể theo đuổi cái mình thích. Rất nhiều người – trong đó có mình khi còn nhỏ hay khi còn trẻ có một ước mơ khác, nhưng đến khi thực sự lựa chọn cho tương lai thì chọn một hướng đi khác. 

Từ nhỏ mình đã thích vẽ, thích làm đồ thủ công và viết truyện, thậm chí còn có suy nghĩ lớn lên sẽ trở thành hoạ sĩ hay nhà văn nữa kìa. Nhưng khi bắt đầu bước vào đại học, mình chọn một hướng đi sự nghiệp lý trí hơn – là marketing. Vì xã hội, vì những người đi trước, và kể cả những người mình biết đều cảm thấy rằng đi theo một đam mê nghệ thuật không đem lại một cuộc sống ổn định. 

Sau khi ra trường, mình đầu quân vào một agency cũng khá nổi trên thị trường, bắt đầu từ một Account Executive nho nhỏ , mình hay gọi vui là “osin chạy dự án.” Rõ ràng cái việc quản lý dự án chưa từng nằm trong danh sách những điều mình thích. Thay vì được cầm bút vẽ, mình lại dí theo designer xem họ đã thiết kế xong chưa. Thay vì mình được ngồi sáng tác một tiểu thuyết thì mình lại ngồi đọc từng bài post về nhãn hàng hay sản phẩm nào đó.

Và thế là mình vào đời với một nghề mà mình không thực sự thích, nhưng mình cũng không chán ghét việc mình đang làm, vì lương cao và cũng có nhiều cơ hội phát triển nữa. Và trong đầu mình không ngừng có những suy nghĩ như “nếu làm việc mà mình không có thích thì mình có đang uổng phí thời gian không?” “Nhưng mà lương cao, có đừơng thăng tiến thì như vậy không phải tốt hơn là theo đuổi đam mê mà không biết khi nào có thành quả hay sao?” 

Về lâu dài, mình ở đó trong mớ hoang mang, phân vân rồi chán nản và chất chồng với những tiêu cực khác trong công việc hàng ngày. Sự phiền muộn này kéo căng như một cái bong bóng sẵn sàng nổ tung bất cứ lúc nào. Và nó đã nổ tung thật, mình đã không nhịn được và quyết định nộp đơn xin nghỉ bởi nhiều lý do cộng dồn. 

Trong buổi phỏng vấn thôi việc, mình đã nói rất nhiều những vấn đề mình gặp phải, và một trong số đó là sự phân vân của mình liệu có nên bỏ hết để chạy theo cái mình thích, hay là nên tiếp tục đi tiếp con đường này. 

Lúc đó boss mới nhìn thẳng vào mình, “Tôi đã làm công việc này hơn 15 năm, và chưa bao giờ tôi nói rằng tôi làm vì đam mê cả. Tại sao cứ phải có đam mê mới làm được?” 

Mình nhớ rõ lúc đó luôn, mặt mình thộn ra kiểu shock lắm. Vì có bao giờ bạn nghĩ một giám đốc của một agency có tiếng, một người mà công ty đã phải trả một mức lương rất cao để mời về từ một công ty khác có thể cười và nói với nhân viên của mình “Không, tôi chả có đam mê gì trong công việc này cả” đâu?

Sau đó ông ấy nói tiếp:

“Tôi chưa bao giờ nghĩ mình có đam mê làm account, nhưng tôi thích việc tìm giải pháp cho những vấn đề khó khăn và nó là một phần của công việc này. Vì vậy tôi vẫn tiếp tục làm. Có đam mê cũng tốt, nhưng không có cũng không cản trở việc mình làm. Vì chúng ta làm việc không vì bản thân mình thích chúng, mà vì nó có ý nghĩa.” 

Chúng ta làm việc vì nó có ý nghĩa. 

Có ý nghĩa là gì? Ý nghĩa đó cho ai? 

Mình của cách đây 3 năm không hoàn toàn hiểu điều đó nghĩa là gì, nhưng có lẽ bây giờ khi đã trưởng thành hơn mình bắt đầu hiểu ra một chút. 

Dĩ nhiên và đầu tiên nhất, chính là cho bản thân mình. Mình làm việc đó thì mình có học được gì từ điều đó không, mình có phát triển gì thêm được không, hay mình có thấy việc đó tạo niềm vui cho mình hay không. 

Giống như bạn đam mê hội hoạ, bạn dành rất nhiều thời gian để tập vẽ để bạn vẽ tốt hơn, đúng hơn, đẹp hơn. Giống như bạn đam mê âm nhạc, bạn dành hàng giờ tập đàn, luyện hát, để bạn đàn hay hơn có cảm xúc hơn. Đó là ý nghĩa đầu tiên, để cho bản thân mình vui vẻ, cho bản thân mình tốt hơn.

Mình đã từng nghĩ chỉ cần như thế là đủ. Cho đến khi mình gặp nhiều người hơn, làm nhiều việc hơn, mình bắt đầu hiểu hơn “việc có nghĩa” không chỉ dừng lại ở cho bản thân mình, mà còn cho người xung quanh – những người tiếp nhận trực tiếp hoặc gián tiếp những thành quả hay tác phẩm mình làm ra. 

Ví như để có đựơc một tác phẩm có giá trị, không thể chỉ bởi vì nó đẹp hay vì nó có ca từ hoa mỹ.

Mà là vì nó đem lại giá trị cho người nhận, nó phải đem lại hoặc là giá trị về tinh thần, về đồng điệu hoặc nói lên tiếng lòng của người khác, hoặc có tính chất về tính lịch sử, về văn hoá hoặc là một thông điệp nhất định. 

Nếu ai cũng cứ nhất nhất làm theo đam mê, có lẽ ngày nay chúng ta không biết đến Steve Jobs cũng không biết đến Apple là gì. Vì Steve Jobs có sự yêu thích về thư pháp, lịch sử tây phương và khiêu vũ chứ chưa hề nói về công nghệ. Thay vì chạy theo đam mê, mình nghĩ ông ấy theo đuổi một purpose – một mục tiêu, một ý nghĩa nào đó trong cuộc sống của ông. Vì thế ông đem những kiến thức, niềm vui, khiếu thẩm mỹ và sức sáng tạo vào những sản phẩm của mình và được cả thế giới đón nhận như bây giờ. 

Cũng như sếp cũ của mình không có đam mê trở thành người quản lý dự án, và thực sự ông ấy cũng không quản lý gì (vì đã có nhân viên ở dưới lo hết rồi). Nhưng ông lại thích việc tìm giải pháp cho bất cứ vấn đề gì cũng giống như cách một account đang làm vậy, và mỗi khi có vấn đề khó gì cần giải quyết mọi ngừơi sẽ luôn tìm đến ông ấy và có thể thấy ông hứng thú rất nhiều trong việc đưa ra các giải pháp, bàn về hướng đi tốt hay xấu cho mỗi lựa chọn khi trao đổi với khách hàng. 

Dần dần mình cũng gỡ được nút thắt chuyện làm cái mình thích, hay không thích nữa. Thay vì đặt câu hỏi “làm việc mình thích?” thì mình nghĩ nên sắp xếp câu từ lại một chút là “thích việc mình làm.” 

Hãy nhìn việc mình đang làm ở nhiều góc độ khác nhau thay vì cứng đầu một chiều như tôi chỉ thích vẽ, tôi chỉ thích viết – bạn còn thích gì khác trong công việc “vẽ” hay “viết” không?

Ví dụ như mình rõ ràng mình không thích việc quản lý dự án, không thích nói nhiều với người này người khác, nhưng mình lại thích cách đưa một sản phẩm thành công ra ngoài và được nhiều người đón nhận. Mình thích nhìn một thiết kế hay một video được sản xuất với hình ảnh và ngôn từ chạm đến công chúng. Dù mình không thực sự là người tạo ra nó, nhưng mình có mặt trong toàn bộ quá trình sản xuất và được góng góp vào trong việc xây dựng ý tưởng hay cách nó thành hình. Và với mình quá trình đó là ý nghĩa, vì mình còn học đựơc nhiều điều, và những ngừơi đón nhận thành phẩm này cũng thấy có giá trị với họ. 

Mình không phản đối những người theo đuổi đam mê đâu, mà ngưỡng mộ nữa là khác. Những người kiên trì theo đuổi đó có rất nhiều dũng cảm và niềm tin, và hẳn nhiên đam mê của họ nó mạnh mẽ đến độ khó khăn nào cũng vượt qua được. Nhưng với những người có lựa chọn khác như mình, không có đam mê hoặc làm không đúng cái mình muốn từ đầu cũng không hẳn là tệ. Vì dù bạn có làm gì đi nữa, miễn là bạn còn thấy ý nghĩa trong việc mình đang làm. 

Vậy nếu hôm nay, bạn nghĩ rằng bạn đang chán nản với cái mình làm hiện tại như mình đã từng cách đây 3 năm trước. À mình đang nói về bản chất công việc, chứ không phải là những vấn đề khác như con ngừơi hay môi trừơng nhé. Mình nghĩ rằng hãy sống chậm lại, nghỉ ngơi và dành nhiều thời gian cho bản thân, để được bình tĩnh và nhìn lại những gì mình đã và đang làm. 

Hãy tự hỏi bản thân rằng mình đã biết mình muốn gì chưa? 

Mình thích gì?

Mình có tìm được sự yêu thích đó trong công việc hiện tại hay không?  

Mình đã tìm thấy ý nghĩa và giá trị mình muốn đem đến cho bản thân và cho người xung quanh hay chưa? 

Chỉ khi bạn trả lời được những câu hỏi này, thì bạn mới có thể đưa ra một quyết định đúng đắng. 

Nhật ký cô Văn.

———–

Connect & support me 😉

Instagram: https://www.instagram.com/nhatkymsvan/

Buy Me A Coffee: https://www.buymeacoffee.com/myvanwrites