Tháng 11 bắt đầu bằng một cảm giác buồn cười mà cũng… hơi tội nghiệp:
mình – đứa đi làm gần 10 năm – đang phải học cách suy nghĩ lại từ đầu.
Không phải học thêm một skill mới.
Mà là phải đổi mindset — thứ cũ tưởng bền vững rồi, ai ngờ lại… không xài được trong thế giới mới.
Mình chuyển từ agency qua brand. Và mọi thứ trong đầu bỗng dưng phải reset.
1. Bộ não cũ cứ chạy “WHAT/HOW”, trong khi brand muốn bắt đầu bằng “WHY”
Ở agency, công việc đôi khi đơn giản như một công thức:
Client muốn gì → mình làm cái đó một cách hay ho hơn, có chiến lược và thực thi được → thêm chút mông má vẽ vời → gửi bài đúng giờ.
Qua brand, không ai hỏi “mình định làm cái gì” đầu tiên hết.
Câu mở màn luôn là những cú đấm thẳng vào trọng tâm:
- “Tại sao?”
- “Làm cái này cho business được gì?”
- “Tại sao cần ưu tiên nó? Tại sao là lúc này?”
Mình ngồi đó, cố gắng trả lời vì không muốn im lặng.
Nhưng càng nói, càng thấy cái khoảng trống “vì sao” lộ ra rõ mồn một.
Và rồi mình buộc phải thừa nhận:
Mình quen phản ứng nhanh, nhưng chưa quen đặt câu hỏi và suy nghĩ đúng.
Trong khi làm brand tồn tại bằng câu hỏi.
Càng “tại sao”, càng đi vào lõi.
Càng vào lõi, càng thấy bản thân thiếu hụt.
2. Agency nhìn thấy mỏm của tảng băng. Brand sống trong nguyên cái cục băng đó
Gần 10 năm làm agency, mình từng tự tin là mình hiểu client cũng OK. Mình đã làmđủ category từ bia rượu nước ngọt, bột giặt lau sàn, hạt nêm nước tương nước mắm, cơm đến mì gói, etc. Mình nghĩ mình có một nền tảng cũng ra gì và này nọ.
Nhưng khi bước qua thế giới của brand thì:
À hóa ra mình chỉ thấy lớp sương mờ trên mặt nước.
Đúng là những kỹ năng và kiến thức ở Agency vẫn sẽ giúp mình tiến xa khi ở Agency, nhưng sự khó khăn lớn nhất đó chính là cách mỗi bên tiếp thu và nhìn nhận vấn đề.
Agency nhìn thấy:
- Objective được tóm gọn
- Insight được làm cho gọn gàng
- Issue được đóng gói một câu
Brand nhìn thấy:
- Những cái messy không ai muốn nhìn
- Những con số không biết giấu vào đâu
- Những rủi ro chưa ai kịp kể
- Những cuộc họp mà agency không bao giờ được mời
- Rồi CUỐI CÙNG, họ mới túm lại objective – challenge – JTBD cho Agency
Tháng 11, mình bước vào các cuộc họp volum/value, họp supply chain, packaging, label, cost…Từng câu đều hiểu, nhưng để ráp thành một bức tranh hoàn chỉnh thì… não mình xoắn lại như mì gói.
Lúc đó, mình mới thật sự hiểu một câu:
Làm brand không chỉ làm communication cho hay ho.
Làm brand là vận hành business.
Một mảng trời mới mở ra, vừa choáng, vừa hấp dẫn.
3. Agency chạy deadline. Brand chạy tài nguyên
Ở agency:
- Có strategic thinking, có creative hay và có account đảm bảo deadline không trễ
- Mà lỡ có trễ chút nhưng bài hay bài đẹp thì vẫn có cách giải trình.
Ở brand:
- Deadline chỉ là cái mốc.
- Quan trọng hơn là: tiền đâu, người đâu, thời gian có đủ không, ưu tiên nào trước, rủi ro là gì, flow approval sẽ kéo bao lâu, và đem lại lợi ích gì cho business và cho system.
Ngày xưa khi nghe client nói: “Ý tưởng này hay nhưng không làm được.”
– mình nghĩ họ khó tính và không có appreciate creativity. Giờ mình hiểu đó không phải “khó”, mà là “thực tế”.
Và thực tế có nhiều trọng lượng hơn mình tưởng.
4. Workshop – nơi mình nhìn brand từ bên trong lần đầu tiên
Tháng 11 mình tham gia một buổi workshop mở não theo đúng nghĩa đen.
Không phải kiểu brainstorm hào hứng như agency và bay bổng lung tung.
Lần này, mọi thứ được lật lên từ gốc:
- Brand đang đứng ở đâu
- Người tiêu dùng thực sự nghĩ gì
- Business đang kẹt ở điểm nào
- Mình có gì trong tay, thiếu gì, yếu gì
- Và mình — với vai trò mới — muốn hướng brand đi đâu
Đó là lúc mình thấy rõ:
ở agency, mình giỏi phần nổi.
nhưng sang brand, người ta nhìn mình bằng phần chìm.
Và phần chìm đó, mình cần học lại — từ từ nhưng chắc.
5. Không khí Giáng Sinh & chút bình yên bé xíu
Có một điều dễ thương của tháng 11:
Sảnh tòa nhà đã lên cây thông, đèn vàng lấp lánh.
Đi thang máy nghe nhạc Giáng Sinh — kiểu nhạc khiến người ta thấy nhẹ hơn sau một ngày làm việc.
Và cũng có những hôm mình hết giờ làm đúng nghĩa: 5 rưỡi.
Bước ra ngoài, trời còn sáng.
Thật sự lâu lắm rồi mình mới nhìn thấy ánh sáng đó vào ngày làm việc.
Agency từng lấy hết buổi chiều tối của mình, từ lúc trẻ tới tận bây giờ.
Về tới nhà, bố mẹ đang chuẩn bị bữa cơm.
Mình kịp ngồi ăn cùng mọi người.
Một điều rất nhỏ.
Nhưng mình thấy nó… đáng giá đến lạ.
6. Kết lại tháng 11: mình không còn biết nhiều như xưa – nhưng mình học nhanh hơn
Tháng 11 dạy mình một sự thật mà có lẽ ai cũng phải đối diện khi đổi môi trường:
Mình không còn là người giỏi nhất phòng, cũng không leading conversation và influencing như khi mình là Account Lead.
Nhưng ở brand, mình có thể trở thành đứa có nhiều câu hỏi và chịu học.
Mindset đổi.
Cách nghĩ đổi.
Những niềm tin cũ buộc phải tháo ra.
Những khoảng trống mới cần lấp lại.
Và giữa những thay đổi đó, mình nhìn thấy một phiên bản mới của bản thân đang chậm rãi hình thành.
Closing Note
Tháng 11 không bùng nổ.
Không có chuyện để kể lại cho kịch tính.
Nhưng nó có những chuyển động âm thầm — kiểu chuyển động khiến mình nghĩ rất tốt cho mình.
myvanvo 