Tôi đặt mục tiêu cho 2026 là Intentional Living – Sống có chủ đích.

Vậy Intentional Living là gì? Với tôi, nó không phải là một khái niệm đao to búa lớn trên các bìa sách self-help. Nó đơn giản là việc mình bắt đầu đặt câu hỏi “Tại sao?” trước mỗi quyết định, dù là nhỏ nhất. Tại sao mình chọn công việc này? Tại sao mình lại chọn im lặng trong cuộc tranh luận đó? Và quan trọng không kém: Tại sao mình lại quẹt thẻ cho món đồ này?

Nếu bạn đã theo dõi tôi đủ lâu (dù là ngoài đời, trên blog hay là những kênh xã hội ảo), có lẽ bạn sẽ phần nào hình dung ra tôi không phải là người tôn thờ chủ nghĩa khắc kỷ hay tiết kiệm cực đoan. Thậm chí tôi còn là một người tiêu dùng hơi “phung phí” – đặc biệt là khi bị những thứ như flash sales, super day promotion hấp dẫn mà bấm nút “chốt đơn” thiếu suy nghĩ.

Chúng ta (hoặc ít nhất là tôi) – người làm trong ngành quảng cáo, hàng ngày tiếp xúc với những bản kế hoạch truyền thông đầy rẫy những từ khóa như “kích cầu”, “tăng trưởng”, “insight khách hàng” – đôi khi chính mình lại là nạn nhân của những chiếc bẫy cảm xúc mà mình góp phần tạo ra. 

Có những đêm nằm lướt điện thoại sau một ngày làm việc đầy áp lực với hàng tá feedback và deadline không bao giờ hết, tôi đã tìm đến việc mua sắm online như một cách để “reward” (phần thưởng) cho bản thân. Nhưng sự thật là gì?

Có những món đồ tôi cảm thấy thật là xứng đáng vì đã mua và dùng bền vài năm nay. Nhưng có (nhiều) thứ tôi đã mua chỉ là niềm vui nhất thời, chỉ khoảng 1-2 tuần là chán là hết vui. Và có những loại đồ (đa phần là quần áo) mình mua về mà còn chưa hề tháo mạc và cất tủ cả năm hơn. Đó là sự lãng phí không chỉ về tiền bạc, mà còn cả thời gian và tâm sức. 

Vậy nên, một trong những KPI cho chính cá nhân tôi trong năm 2026 là “lập ngân sách” cho các khoản chi tiêu của bản thân. Một phần là để trở nên chi tiêu có chừng mực, và phần lớn là để dành cho những lựa chọn thực sự giá trị.

Ngân sách trải nghiệm

Khi tôi bắt đầu đặt tay vào research cách làm ngân sách với 7749 loại bảng biểu từ quy tắc 50/30/20 cho đến các app quản lý tài chính thông minh, tôi nhận ra có một loại chi tiêu thường bị xếp vào nhóm “Misc” (linh tinh) hoặc được đề cập đến sau cùng: đó là “ngân sách trải nghiệm” – nghĩa là nếu dư thì tiêu, không dư thì thôi.

Điều này thoạt nhìn cũng dễ hiểu. Tùy vào mục đích sống và Life stage (giai đoạn cuộc đời) mà chúng ta thường ưu tiên cho những khoản “cứng” như tiền thuê nhà, tiền ăn uống, tiết kiệm hưu trí, hay dự phòng y tế. Đó là cái nền để chúng ta tồn tại. 

Nhưng để “sống”, ở cái tuổi 30s này tôi tin rằng chúng ta cần một khoản đầu tư khác: đầu tư cho kỷ niệm và nên đặt nó cùng hàng ưu tiên thay vì là “không dư thì thôi.” 

Tại sao lại gọi là đầu tư? Vì kỷ niệm có một đặc tính kỳ diệu: nó không mất giá theo thời gian. Ngược lại, nó kết tinh thành vốn sống, thành những câu chuyện kể và thành bản sắc của mỗi người.

Hãy thử làm một phép so sánh nhỏ. Bạn mua một chiếc túi xách giá 20 triệu. Ngay khi bạn xách nó ra đường, nó đã trở thành món đồ cũ. Sau 2 năm, nó lỗi mốt. Sau 5 năm, lớp da có thể bong tróc. Nhưng nếu bạn dùng 20 triệu đó cho một chuyến đi khám phá vùng cao Tây Bắc, hoặc một khóa học chuyên sâu về tư duy mà bạn hằng ao ước? Có thể đến 10 năm sau bạn vẫn có thể vẫn nhớ như in cảm giác đứng giữa đồi chè xanh mướt hay khoảnh khắc vỡ òa khi hiểu ra một kiến thức mới sẽ tiếp thêm năng lượng cho bạn. Đó là loại tài sản không ai có thể lấy cắp, không bị lạm phát và cũng không bao giờ lỗi thời.

“Trải nghiệm” – có lẽ là khoản đầu tư duy nhất không bao giờ lỗ.

Quản lý dự án “Cuộc đời” như một Account 

Làm công việc của Account dạy mình rằng: Resource (Nguồn lực) là hữu hạn, nhưng Expectation (Kỳ vọng) là vô hạn. Chúng ta không thể có tất cả. Để một chiến dịch thành công, chúng ta phải biết ưu tiên. 

Dưới đây là cách tôi “vạch biên giới” cho ngân sách trải nghiệm của mình bằng tư duy quản lý với các Danh mục đầu tư” (Experience Portfolio)

Mình không chi tiền cho mọi thứ được gắn mác “trải nghiệm”. Mình chia chúng thành 3 chiếc ngăn nhỏ:

1. Trải nghiệm phát triển (Growth): Đây là những khoản chi cho các khóa học, workshop (như khóa học AI, Account 101 hay kỹ năng quản lý), những cuốn sách hay, hoặc những chuyến đi thử thách giới hạn bản thân như leo núi, học một môn thể thao mới. “Lợi nhuận” của nhóm này chính là sự nâng cấp về tư duy và sự nghiệp.

1. Trải nghiệm kết nối (Connection): Đời sống agency / marketing vốn dĩ rất khắc nghiệt với những thứ “appreciate thì ít mà feedback thì nhiều”. Đôi khi mình thấy kiệt sức vì phải đóng vai người kết nối giữa các bên. Vì vậy, mình dành ngân sách để kết nối với chính mình và những người thân yêu. Đó là những bữa tối tự nấu ăn cho gia đình, hay những chuyến du lịch cùng những người thân, người bạn tâm giao. Đây là khoản đầu tư về mặt cảm xúc.

1. Trải nghiệm tĩnh lặng (Solitude): Với một người hướng nội (Introvert) như tôi, đây là khoản chi cực kỳ quan trọng, thậm chí là sống còn. Sau 5 ngày đổi việc đầy nước mắt hay những tháng ngày cần “reset mindset”, tôi cần những khoảng lặng. Đó có thể là một ngày đi spa một mình, một buổi chiều ở tiệm gốm, hay đơn giản là chăm chút cho khu vườn, hồ cá của mình.

Khi người hướng nội đi tìm “Sự giàu có”

Nhiều người nghĩ rằng “trải nghiệm” phải là cái gì đó hoành tráng, phải đi thật xa, phải ồn ào và rực rỡ. 

Nhưng với tôi, ngân sách trải nghiệm đôi khi chỉ là tiền để mua lấy sự riêng tư và chậm lại.

Có những tháng, khoản đầu tư lớn nhất của tôi không phải là một chuyến du lịch, mà là mua một bộ dụng cụ làm vườn thật tốt và những giống cây mới. Việc dành cả buổi sáng cuối tuần để chăm sóc góc nhỏ đó, để tay lấm bùn đất và quan sát một mầm xanh vươn lên từ lớp đất ẩm… mang lại cho tôi cảm giác giàu có hơn bất kỳ món đồ hiệu nào. 

Đó là trải nghiệm của sự kiên nhẫn, của việc học cách chờ đợi một điều gì đó lớn lên – một kỹ năng mà trong thế giới “mỳ ăn liền” hiện nay chúng ta đang dần đánh mất.

Hay như chuyến đi Điện Biên năm 2024. Thay vì chọn những tour du lịch đông đúc, rập khuôn và chỉ loanh quanh ở thành phố nơi có nhiều dịch vụ nhất. Tôi đi tour địa phương dẫn vào sâu trong rừng để ngắm thác nước không tên. Trải nghiệm đó không có nhiều ảnh đẹp lung linh, không có “triệu view” trên mạng xã hội. Nhưng nó có âm thanh của đại ngàn, có mùi của cỏ xanh và những cuộc trò chuyện không rào cản bằng ngôn ngữ với những người dân bản địa hiền hậu. Đó là khoản đầu tư cho sự thấu cảm, thứ mà mình tin rằng không một khóa học AI nào có thể dạy được.

Kỷ niệm là tài sản thực sự bạn mang theo

Năm ngoái, tôi từng viết một bài “Một đời là quá ngắn”.

Năm số 9 vừa qua tôi đã đi qua nhiều biến động, tuy bên ngoài lặng lẽ nhưng bên trong là rất nhiều đấu tranh.

Tất cả những gì đã trải qua, cho tôi hiểu rằng: Tài sản thực sự không nằm ở những gì chúng ta cầm được trên tay, mà nằm ở những gì chúng ta giữ được trong tim.

Những món đồ bạn mua ngày hôm nay, 10 năm nữa có thể sẽ nằm trong bãi rác hoặc ở một tiệm đồ cũ nào đó. Nhưng cảm giác khi bạn đứng trước biển Quy Nhơn bình yên, hay niềm vui khi hoàn thành một dự án khó nhằn cùng đồng đội, sẽ ở lại mãi mãi. Đó là những thứ không ai có thể lấy đi của bạn, cũng không bị đánh thuế, không bị hỏng hóc.

Năm 2026 này, khi bạn ngồi xuống với những bảng tính Excel để lên kế hoạch tài chính cho bản thân, hãy nhớ dành ra một dòng riêng cho sự trải nghiệm. Đừng đợi đến khi “có đủ tiền” hay “có đủ thời gian”. Bởi vì thời gian là thứ duy nhất không thể tái tạo, và kỷ niệm là thứ duy nhất không thể bị đánh cắp.

Đừng để cuộc đời bạn chỉ là một chuỗi những lần “chốt đơn” vô thức. Hãy biến nó thành một bộ sưu tập những khoảnh khắc có chủ đích. Vì suy cho cùng, đồ đạc rồi sẽ cũ, xu hướng rồi sẽ qua, chỉ có những gì bạn đã nếm trải, đã cảm nhận và đã chuyển hóa vào trong tâm mới là tài sản thực sự định nghĩa nên bạn là ai.

Hẹn gặp lại các bạn ở những trải nghiệm mới, nơi chúng ta không chỉ tiêu tiền, mà là đang đầu tư cho chính mình.